Home / Dom zdravlja

PD Team work

O društvu
Video

Statistika

Članova : 253
Sadržaj : 828
Web Linkovi : 37
Posjete Sadržajima : 1240558
Istorija

Selo Maoca nalazi se u sjeveroistocnoj Bosni, ispod obronaka planine Majevice, na udaljenosti 18 km od grada Brckog. Ime planine Majevice potice od keltske rijeci "maj", sto znaci suma,  i od uobicajnog dodavanja nastavka u nasem jeziku.

Maoca se granici sa selima Gornji Rahic na sjeveru, Islamovcem na jugoistoku, Karavlasima (Gornja Maoca) na jugu i Rasljanima na jugozapadu.
Naselje Maoca prvi puta se spominje prema turskom popisu Zvornickog sandzaka jos 1533.  godine u nahiji Koraj.

No, u srednjovjekovnoj Bosni postojala je vec jedna Maoca, na posjedima vojvode Sandalja Hranica, u tadasnjoj Hercegovini ili danasnjoj Crnoj Gori. Ova Maoca se spominje jos 1445. godine i nalazila se na putnom pravcu od Niksica preko Jezera (dvorac Hranica) do Maoce, a odatle ka Pljevljima i dalje. Kao sto je poznato, nakon pada Hercegovine (1482), Turci su iz ovih siromasnih  krajeva naseljavali izmedju ostalog i podrucje Posavine  ovim stanovnistvom, koje je sa sobom cesto donosilo i zadrzavalo ime mjesta iz kojega dolazi.

 Srednjovjekovna Maoca spominje se jos u knjizi Hajrudina Cengica "O genocidu nad Bosnjacima (muslimanima) u zapadnom dijelu sandzaka 1943. godine" , a tada se nalazila u Prencanskoj opstini, Pljevaljski srez i zvala se Maoce.  U januaru i februaru 1943. godine u zapadnom Sandzaku (bjelopoljski,  pribojski,  pljevaljski srez) cetnici  su ubili oko 5. 400 Bosnjaka tog kraja.  U tom dijelu Sandzaka susrecemo dosta identicnih prezimena kao sto su: Basic, Imamovic, Kadric, Fazlic,  Mahmutovic, a u samom selu Maoce prezime Tabakovic.  Prema usmenom predanju, smatra se da je danasnja mahala Tabaci najstarija u nasem selu,  kao i prezime Tabakovic.

 

                                     Image

 

Iznad ove mahale, nalazi se najvise brdo koje dominira nad Maocom sa juzne strane Hukljevac,  na n. v.  417 m. Sa zapadne strane postupno se uzdize brezuljak Dolovi, sa svojim najvisim vrhom Coricka na 388 m, dok je sa istocne strane brezuljak Brezdje na 197 m. Tako i samo selo lezi na brezuljkastom terenu izmedju dvije rijeke na 169 metara nadmorske visine.

Kada se govori o arheoloskim lokalitetima u okolini Maoce, moze se reci da ovo podrucje u svakom slucaju nije dovoljno istrazeno. Jedan manji broj nalazista koji je otkriven odnosi se uglavnom na srednji vijek. Arheolozi Zemaljskog muzeja iz Sarajeva , koji su boravili na ovom podrucju (mr. Lidija Fekez i dr.) ubiljezili su u registar ovog muzeja nekoliko otkrivenih arheoloskih lokaliteta.

 Kada govorimo o historiji sela nemoguce je zaobici i ne spmenuti Nozin-agu Imamovica koji je opjevan u pjesmi Filipa Visnjica "Boj na Cokesini". Ovaj boj kod manastira Cokesina ispod planine Cera, izmedju Ljesnice i Loznice, dogodio se 16. aprila 1804. godine. Evo nekoliko izvoda iz te pjesme:

. . . . . u Turaka mlogo ima vojske: 
     sedam hiljad i trista Turaka,  
     i pred vojskom do dva serascera: 
     Dervis-aga iz grada Zvornika,  
     Nozin-aga od sela Maoce;  

. . . . . Dosta zlata, al dzebane nema.                                                     
     Stade vikat jedan do drugoga,  
     ni u jednog nije se desilo; 
     a to turski spijuni zacuse,  
     otrcase, Turcima kazase 
     da je u Srba nestalo dzebane.  
     Kad to cuse do dva serascera: 
     Nozin-aga i s njim Dervis-aga,  
     od pojasa sablje povadise,   

. . . . . Pogibose dva Nedica mlada, 

      i pogibe Damjanovic Panto, - 


     pogubi ga Dervis od Zvornika:


     Dervis-aga Pantu doleceo,

  
     udari ga sabljom iznenada,

  
     ujednom mu odsijece glavu;


     Pantelija osta na nogama,

  
     glava pada u travu pred telo,

  
     mrtva glava sa zemlje govori:


     "Ti si, Dedo, puska te ubila!". . . . . 

 

U knjizi Vojislava DJurica "Antologija junackih narodnih pesama"  iz koje su gore navedeni stihovi, nalazi se i sljedeci zapis   o Nozin-agi:"Mula-Nozina, rodom iz sela Maoce, otisao je pred Prvi srpski ustanak iz Beograda (gdje se bio pobasio i postao gospodar) u svoj rod u Bosnu, a kada je ustanak izbio,  htio je da se vrati u Beograd (gdje je imao kucu i zenu) i pokusao je to sa vojskom od oko 1. 500 ljudi, ali je pretrpio poraz kod Cokesine i morao sam da se vrati u Bosnu. "


            Nema tacnih podataka o datumu njegovog rodjenja ili smrti, niti bilo kakav zapis na njegovom nisanu. Nozin-aga je ukopan pored svoje stare dzemije, a nisan mu je specificnog oblika, sastavljen iz tri dijela, dok je na vrhu umjesto "glave"malo udubljenje. Prvo usmeno predanje vezano za Nozin-agu, uglavnon se odnosi na to da je pogubljen od strane pristalica Pokreta za autonomiju Bosne, pod vodjstvom Husein-bega Gradascevica. Mjesto pogubljenja desilo se navodno na izvoru Badarka,  gdje je Nozin-agi odrubljena glava, pa je s tim u vezi, vjerovatno i njegov bezglavi nisan. Na osnovu ovog predanja proizilazi da je on ostao vjeran sultanu i Porti, za koga se borio, vjerovatno na vise bojista, osim ovog nama poznatog u Prvom srpskom ustanku.

Nakon austrougarske okupacije, izvjesno vrijeme zadrzana je osmanlijska administrativno- teritorijalana podjela Bosne i Hercegovine. Prema prvom popisu od 16. juna    1879. godine, Maoca je pripadala opcini Zovik u kotaru Brcko, okrug Zvornik. Selo je tada imalo 78 kuca sa 476 stanovnika, od toga je bilo muskih 247 i 229 zenskih.

Prema popisu stanovnistva u kotaru Brcko iz 1910. godine, moze se vidjeti kakva je bila struktura poljoprivrednog stanovnistva. Tada recimo u Maoci nije bilo zemljoposjednika sa ili bez kmetova. Medju slobodnim seljacima bilo je 136 glavara obitelji sa 663 svojadi. Ukupan broj mjestana koji se bavio poljoprivredom iznosio je 807, dok ih je 69 spadalo u civilno ziteljstvo. 

Prvi svjetski rat ostavio je duboke tragove na ovom podrucju, pa je polozaj stanovnistva, radnika i siromasnih seljaka bio veoma tezak. Besposlica i skupoca vladale su u najsirijim slojevima stanovnistva, jer je privredni zivot bio skoro zamro, a narod osiromasio.  Maocka domacinstva su uglavnom bila srednje imucna, izuzev nekoliko bogatijih, ali najvise je ipak bilo siromasnih. Zelenastvo i izrabljivanje seoskih bogatasa i trgovaca, predstavljali su najtezi oblik eksploatacije siromasnog seljastva.

 

                                            Image

 

 

Za vrijeme bivse Jugoslavije u selu je otvoreno i nekoliko manjih ducana, koji su bili snabdjeveni,  uglavnom, osnovnim kucnim potrepstinama. Prvi je otvoren 1922. godine i  bio je vlasnistvo Levic Selme.

U periodu izmedju dva rata u Maoci je postojao i "Islahijet", tj. Muslimansko kulturno-prosvjetno drustvo. Ovo drustvo je  posebnu paznju posvecivalo prikupljanju dobrovoljnih priloga, koji su koristeni kao potpora za skolovanje siromasnih segrta -Muslimana, kao i za pomoc svim ljudima nastradalim u raznim elementarnim nepogodama.

Poslije potpisivanja Bledskog sporazuma,  izmedju Dragise Cvetkovica i dr.  Vladimira Maceka,  26.  augusta 1939. godine, stvorena je Banovina Hrvatska.  Kotar Brcko usao je u sastav velike zupe Posavlje, cije je sjediste bilo u Slavonskom Brodu.

Ustasko vodjstvo je tezilo eliminaciji predodzbe o posebnosti Hrvatske i Bosne i Hercegovine pod parolom da je rijec o "jedinstvenom povijesnom hrvatskom nacionalnom teritoriju".

Sto se tice Maoce, nakon dolaska ustasa na vlast,  u selu je vladala jedna doza ozbiljnosti i tisine. Ali, ipak veliki broj mjestana zavrsio je u raznim vojnim formacijama. Ustaska vojska je prisilno odvodila u rezervu, te su mnogi mjestani zavrsili u Sisku, Gunji, Zagrebu i drugdje. No, nije mali broj onih koji su otisli u partizane, zatim bjezeci od ustaske vojske u 13. SS diviziju (Handzar divizija),  Hadziefendicevu legiju ili Zeleni kadar.

Nakon zavrsetka Drugog svjetskog rata, Maoca je, kao i mnoga druga sela, docekala oslobodjenje zemlje u velikoj neimastini i oskudici. Seljaci su brutalno golom silom tjerani u Seljacke radne zadruge, koje se velikom brzinom mnoze u svim krajevima drzave. Tako ih je naprimjer 1946. godine bilo 454, a 1948.  cak 1318, itd.  Metode obaveznog otkupa i druge mjere tadasnje ekonomske politike na selu provodjene su krajnje bezobzirno i represivno.

 

Drustveno-ekonomski razvoj sela Maoce, u poslijeratnom periodu pa sve do 1989. godine  moguce je bar donekle sagledati  i iz sljedecih podataka: 


- od 1948-1951. godine, vlastitim radom svih mjestana izgradjen je zadruzni dom i ekonomske zgrade;


- u septembru 1958. godine selo je dobilo prvi TV prijemnik, koji je bio smjesten u prostorijama zadruznog doma, odnosno u kahvani koju je tada  drzao Meho Dedic;


- 1954. godine, selo je dobilo elektricno osvjetljenje, a kroz selo su postavljeni zvucnici-razglas, koji je sluzio za obavjestavanje stanovnistva o raznim manifestacijama, skupovima i sl. ;


- 1965. godine, osnovana je "Biljana",


- iste godine (1965), osnovan je fudbalski klub kojemu Adem Mujkanovic daje ime "Tresnjevka".


- 1966. godine, konstituisana je MZ Maoca;


- 1969. godine, u zgradi Osnovne skole pocela je sa radom ambulanta, u koju dolazi ljekar i medicinska sestra iz Gornjeg Rahica, a u junu iste godine u zgradi doma pocinje raditi Mjesni ured za sela Maocu, Islamovac i Rasljani;

  
- 1972. godine, zvanicno je u upotrebi lokalni vodovod cija je izgradnja zapoceta jos 1968. godine; 
- 1980. godine za 29. novembar, otvorena je prva posta sa automatskim telefonima (60 brojeva), da bi 1989. g.  bilo 160 prikljucaka;


- 1981. godine zavrsena je nova stambeno-poslovna zgrada MZ Maoca, gdje se useljavaju i sl. ; 

- 1965. godine, osnovana je "Biljana", 
- iste godine (1965), osnovan je fudbalski klub kojemu Adem Mujkanovic daje ime "Tresnjevka".


- 1966. godine, konstituisana je MZ Maoca;


- 1969. godine, u zgradi Osnovne skole pocela je sa radom ambulanta, u koju dolazi ljekar i medicinska sestra iz Gornjeg Rahica, a u junu iste godine u zgradi doma pocinje raditi Mjesni ured za sela Maocu, Islamovac i Rasljani;

  
- 1972. godine, zvanicno je u upotrebi lokalni vodovod cija je izgradnja zapoceta jos 1968. godine;


- 1980. godine za 29. novembar, otvorena je prva posta sa automatskim telefonima (60 brojeva), da bi 1989. g.  bilo 160 prikljucaka;


- 1981. godine zavrsena je nova stambeno-poslovna zgrada MZ Maoca, gdje se useljavaju i pocinju sa radom nova ambulanta, mjesni ured, mjesna zajednica, na spratu cetiri stana za prosvjetne radnike i ljekara, a u potkrovlju mala sala (104 mjesta) za sjednice, kino i druge kulturne aktivnosti;


- 1984. godine uvedena je ulicna rasvjeta, uredjeni su seoski sokaci, prilazni putevi i korito rijeke;

   
- 1989. godine zapoceti su radovi na izgradnji novih mostova na izlazima iz sela.

 

Iste godine, selo je brojalo pet prodavaonica i samoposlugu, a svako trece domacinstvo posjedovalo je putnicki automobil, svako pitku vodu i struju,  te ukupno 223 TV aparata, oko 150 traktora i nekoliko teretnih kamiona, tri kombajna, dvije vrsalice i niz drugih prikljucnih masina.

   
      Oko 100 radnika radilo je privremeno van granica Jugoslavije, a oko 500 je bilo zaposleno na podrucju brcanske opcine i u drugim republikama. Bilo je ukupno oko 800 domacinstava sa oko 3. 000 stanovnika.

 

Slučajni Video

 

Radio ONYX

Muzičke želje i pozdravi!
Ukucate SMS poruku:
BN ONYX i tekst poruke i pošaljete na broj zemlje u kojoj se nalazite:

Izaberite Vaš Pleyer!
   

Tko je Online

Trenutno aktivnih Gostiju: 19 

Slučajna Slika

orkestar-djoz.jpg
Baner
Baner
Baner
Baner
Baner
Baner
Baner

Radio stanice

Vicevi